Lazer

Lazer (Ä°ngilizce LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) fotonları uyumlu bir hüzme ÅŸeklinde oluÅŸturan optik kaynak. Lazerin temeli atom veya molekül enerji düzeyleri arasındaki elektron geçiÅŸleri ile oluÅŸan ışık fotonlarına dayanır. Bir atomun iki enerji düzeyi E₂ ve E₃ olsun ve E₃ > E₂ farzedelim. Minimum enerji ilkesine göre atom veya moleküller düşük enerji seviyesinde olmak istediklerinden E₃ seviyesindeki elektron kendiliÄŸinden E₂ seviyesine inecektir. Ama bu sırada enerjisi E₃ − E₂ = hν olan bir foton salar. Burada ν fotonun frekansıdır. EÄŸer elektron bu salınımı kendiliÄŸinden yaparsa salınan fotonun yönü tamamen rasgeledir. Ancak eÄŸer E₃ düzeyindeki elektron E₃ − E₂ enerjisindeki baÅŸka bir fotonla etkileÅŸerek E₂ düzeyine inerse bu ÅŸekilde salınan fotonun yönü ve fazı geçiÅŸe etki eden fotonla aynı olacaktır. Bu ikinci geçiÅŸ biçimine uyarılmış salınım (stimulated emmision) denir ve lazerin çalışmasının ana ilkesidir. Åžimdi çok sayıda atomdan oluÅŸan bir sistem ele alalım. BaÅŸlangıçta atomlar en alt enerji düzeyinde bulunduklarından bir ÅŸekilde atomların E₃ düzeyine çıkarılması gerekir. Bu pompalama(population inversion) olarak adlandırılır. Ayrıca E₃ ve E₂ arasındaki geçiÅŸten lazer ışığı elde edebilmek için atomların E₃ düzeyinde kalma süreleri E₂ düzeyinde kalma sürelerinden uzun olmalıdır. Ancak bu ÅŸekilde E₃ düzeyinde bulunan atomların sayısı daima artacaktır.. Class 1 ile 4 arasında deÄŸiÅŸen risk dereceleri mevcuttur. En basit tür üç düzeyli lazerdir. Lazerler, günlük yaÅŸamda sıklıkla kullanılmaktadırlar. ÖrneÄŸin, süper marketlerde ürün fiyatlarını, CD’lerden müziÄŸi, DVD’lerden de filmleri okumakta lazerlerden faydalanılmaktadır. 15 mw’ın üstündeki lazerler göze anında zarar verebilir. 100 mw’nin üstü ise kibrit yakabilir ve deÄŸiÅŸik yüzeylere yazı yazabilir.

Çesitli lazer tiplerinin tayfları.