Atom bombası

Atom bombası, patlamanın kontrolsüz çekirdek tepkimesi yoluyla sağlandığı bomba modelidir. Çekirdek tepkimesi zincirleme ve çok hızlı gerçekleştiğinden ortaya devasa bir enerji açığa çıkar ve bu da patlama ile beraberinde şok dalgası yaratır.

Fisyon tipi çekirdek tepkimesine dayalı atom bombalarında yüksek zenginlikte (saflıkta) Uranyum (²³⁵U) veya Plütonyum (²³⁹Pu) kullanılır. Günümüzde üretilen bombalar daha çok plütonyum içeriklidir. Bu yüksek zenginlikte malzeme, zenginleÅŸtirme tesislerinden ya da nükleer reaktörlerden elde edilmektedir.

Zincirleme çekirdek tepkimesinin gerçekleşmesi için, ortamın kritik adı verilen seviyede ya da üstünde olması gerekmektedir. Bunun için de belli miktarda ki kütlenin belli bir hacimde olması gereklidir. Bu gereken en az kütleye kritik kütle, hacime de kritik hacim denir. Atom bombalarına kritik kütle sağlanacak miktarda malzeme konur fakat bu malzeme öyle bir dağınık yerleştirilir ki, kritik hacim şartı sağlanamaz ve bu sayede bomba beklerken ya da taşınırken tamamen güvenli bir şekilde durur.

Atom bombasında patlamanın gerçekleÅŸmesi için nükleer malzeme dışında iki ayrı önemli bölüm daha vardır. Bunlardan biri tetiklemeyi yapacak olan fünye diyebileceÄŸimiz parçadır. Genelde dinamit kullanılır. Bombanın patlaması için bu az miktardaki dinamit ilk olarak patlar ve patlamanın etkisi ile dağınık nükleer malzeme bir araya gelerek kritik hacme ulaşır. Ä°kincisi ise nötron kaynağıdır. Artık kritik kütlede ve hacimde olan malzemede zincirleme çekirdek tepkimesini bu nötron kaynağından çıkan nötronlar baÅŸlatır ve bundan sonrası kontrolsüz bir biçimde devam eder ve patlama gerçekleÅŸir. 1945 yılında Amerika BirleÅŸik Devletleri’nin attığı bombalar Japonya’ya çok zarar vermiÅŸtir. Termonükleer bombanın bulunmasından sonra atom bombası taktik silahı olmuÅŸtur. Nükleer silahların üretimine baÅŸlanmasına neden olmuÅŸtur. Ä°lk olarak Nazi Almanya’sına atılacaktı. Ama savaÅŸta Almanya yenilince Japonya’ya atıldı…

HiroÅŸima (広島市; -shi) batı Japonya’nın Çugoku bölgesinde bulunan ÅŸehir. Dünya tarihine nükleer saldırıya maruz kalan ilk ÅŸehir olarak geçmiÅŸtir.

Japonya 8 Aralık 1941′den beri ABD ve müttefikleri ile savaÅŸtaydı. 26 Temmuz 1945 günü, ABD BaÅŸkanı Truman, Japonya’nın koÅŸulsuz teslim olmasını isteyen Potsdam Deklarasyonu’nu yayınladı. HiroÅŸima’ya atom bombası atılmadan iki hafta önce, New Mexico Alamogordo’da ABD, atom bombasının ilk denemesini yapmıştı. Japonya ültimatomu reddedince, Truman nükleer saldırı emrini verdi. 6 AÄŸustos 1945′te yerel saatle 08:15′de Amerika BirleÅŸik Devletleri “Enola Gay” adlı bir B-29 bombardıman uçağından bıraktığı little boy (küçük çocuk) isimli atom bombasıyla ilk anda 70 bin kiÅŸilik katliamı gerçekleÅŸtirdi. Sonrasında radiasyon hastalıkları sebebiyle ölenlerle birlikte bu sayı 90 bini geçti. Bazı bilimadamları ve çevrelere göre bu bombanın etkileri halen sürmektedir.

Bugün bile HiroÅŸima’da yaÅŸanan bu yıkım ve katliam her yıl 6 AÄŸustos’da tüm dünyada ve HiroÅŸima’da yer alan Hiroshima Barış Anıt Parkı’nda milyonlarca kiÅŸi tarafından anılmaktadır.

6 AÄŸustos 2005 yılında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) BaÅŸkanı Muhammed El Baradey, HiroÅŸima ve Nagasaki kentlerine 60 yıl önce Amerika’nın attığı atom bombasının yaptığı yıkımın, insan hayatı için nükleer silahların ortadan kaldırılması gerektiÄŸini gösterdiÄŸini söyledi.

El Baradey, Avusturya’nın baÅŸkenti Viyana’da, Amerika’nın HiroÅŸima ve Nagasaki’ye atom bombası atmasının 60′ıncı yıldönümü için düzenlenen anma töreninde yaptığı konuÅŸmada, “zamanın, dünyanın nükleer silahların ne kadar yıkıcı olduÄŸunu unutmasına izin vermemesi gerektiÄŸini” ifade etti.

HiroÅŸima ve Nagasaki’ye atılan atom bombasının, bu tür silahların yayılmasının ve kullanılmasının neden önüne geçilmesi gerektiÄŸini daima hatırlatması gerektiÄŸini belirten Baradey, nükleer silahsızlanmanın, dünya ve insan ömrü için çok önemli olduÄŸunu kaydetti.